Болести на ендокриниот систем
26 текста
- Дијагноза на дијабетес мелитус
Ако се исполни кој било од трите критериуми може да се постави дијагноза дијабетес мелитус кај небремени возрасни: ако при случаен преглед нивото на гликоза во плазмата надмине 200т§/(11 и пациентот има типични знаци и симптоми за дијабетес. Ако се исполни кој било од трите критериуми може да се постави дијагноза дијабетес мелитус кај …
6 август 2026 
ХиперкалцемијаХиперкалциемијата, потенцијална медицинска итна состојба, обично е навестена само од неспецифични симптоми, како што се неудобност, замор, главоболки и дифузми болки во телото. Специфичните симптоми од бубрезите вклучуваат полиурија (предизвикана од инхибиција на бубрежниот тубуларен одговор на антидиуретичниот хормон) и, поретко, нефролитијаза и симптоми на акутна опструкција на уринарниот тракт. Клиничка слика Хиперкалциемијата, потенцијална …
1 август 2026
Инсуфицијенција на кората на надбубрежната жлездаАдреналната кортикална инсуфициенција или Адисонова болест, е синдром кој се карактеризира со збир на неспецифични симптоми кои типично се појавуваат во подолг период. Поретко, адреналнатаинсуфициенција може да се манифестира како акутна итна медицинска криза (т.е Адисонова криза). Клинички манифестации Адреналната кортикална инсуфициенција или Адисонова болест, е синдром кој се карактеризира со збир на неспецифични …
12 јули 2026- Тироидна неоплазија
Палпабилните тироидни нодули се детектираат кај околу 5% од општата популација. Овие нодули можат да бидат цисти исполнети со течност, бенигни целуларни или колоидни аденоми, фоликуларни аденоми со автономна функција, или примарни тироидни карциноми. Солитарни тироидни нодули Палпабилните тироидни нодули се детектираат кај околу 5% од општата популација. Овие нодули можат да бидат цисти …
2 јули 2026 
Тумори на хипофизатаНеоплазмите на хипофизата, вообичаено, се бенигни аденоми кои бавно растат. Најголемиот број од овие тумори се резултат на моноклоналната експанзија на една единствена клетка од предната хипофиза, а поретко се резултат на прекумерната хипоталамусна стимулација на хипофизата. Kлиничка слика Неоплазмите на хипофизата, вообичаено, се бенигни аденоми кои бавно растат. Најголемиот број од овие тумори се …
18 јуни 2026
Дијабетес инсипидусДијабетес инсипидус е нарушување со дефициентна АБН активност и истото и поретко од 51/ШН. Дијагностички, мора да се направи разлика помегу двете форми на дијабетес инсипидус (неврогена и нефрогена), како и разлика од психогената полидипсија. Дијабетес инсипидус е нарушување со дефициентна АБН активност и истото и поретко од 51/ШН. Дијагностички, мора да се направи разлика …
11 јуни 2026
ФеохромоцитомаСрцевината на надбубрежната жлезда не е потребна за преживување и не е опишана клиничка манифестација при хипофункција на срцевината. Испитувањата на нормалната секрециона функција се комплицирани поради фактот дека значителна фракција од циркулирачките катехоламини составени од норепинефрин (погертерћгте) потекнуваат од периферни симпатички неурони. Срцевината на надбубрежната жлезда не е потребна за преживување и не …
2 мај 2026
Разновидни тироидни нарушавањаКај пациентите кои го примаат антиаритмискиот лек амиодарон може да се развие хипотироидизам индуциран од лекови или хипертироидизам предизвикан од екстремно високата содржина на јод во амиодаронот (37% од масата; дневната потреба за јод е проценета на 75 \х§). Лекови кои интерферираат со тироидната функција Кај пациентите кои го примаат антиаритмискиот лек амиодарон може …
29 април 2026
Класификација и патофизиологија на дијабетес мелитусКај некои пациенти, дијабетесот е резултат на апсолутен двфицит на лачењето на инсулинот (тип 1 дијабетес мелитус), но кај други пациенти главен дефект е резистенцијата на периферното таргет ткиво на дејството на инсулинот (тип 2 дијабетес мелитус). Кај некои пациенти, дијабетесот е резултат на апсолутен двфицит на лачењето на инсулинот (тип 1 дијабетес мелитус), …
26 април 2026
ОстеопорозаСкршеници на коските се појавуваат кога јачината на трауматската сила ја надминува можноста на коската да ја издржи силата. Јачината на коската е функција од квантитетот и квалитетот на коската. Претходното се мери како минерална густина на коската (ВМБ) и изнесува околу две-третини од јачината на коската. Скршеници на коските се појавуваат кога јачината на …
10 април 2026
Кушингов синдромВишокот на гликокортикоиди предизвикува констилација од физички и метаболни нарушувања позната како Кушингов синдром. Физичкото испитување открива дебелина на трупот, акумулација на маснотии помегу скапулите и во супраклавикуларниот регион, лице месечина (тооп Гааеб); тенка, кршлива коска, широки стрии; остеопороза со скршеници на ’рбетниот столб и ментални промени. Клинички манифестации Вишокот на гликокортикоиди предизвикува констилација од …
25 февруари 2026
ХипофизаХипофизата е сместена во турското седло на базата од черепот. Горната граница на елипсоидното турско седло ја претставува делот од с1ига та1ег означен како дијафрагма на седлото, кој што е прободен од страна на хипофизното стебленце и порталната васкуларна мрежа. Анатомија и физиологија Анатомија Хипофизата е сместена во турското седло на базата од черепот. …
23 февруари 2026
ХипогликемијаКај болните од дијабетес, во повекето ситуации хипогликемијата е неизбежно присутна (т.е нужно зло) на добро контролирана гликемија. Поретко, хипогликемија може да се види кај пациенти кои не се болни од дијабетес. Спектарот на симптоми е широк, почнувајки од палпитации и лесна вознемиреност до напади или кома. Кај болните од дијабетес, во повекето ситуации хипогликемијата …
5 февруари 2026
Анатомија и физиологија на тиреоидната жлездаТиреоидната жлезда е составена од два приближно еднакви лобуси поврзани со тенок истмус веднаш под крикоидната рскавица. Кај возрасен нормално тиреоидната жлезда тежи 15 до 20 §. Ектопичните заостатоци на тиреоидното ткиво (на пр. сублингвално, ретростернално, или апирамидалниот дел што произлегува од истмус) може да бидат присутни и може да бидат места за патологија. …
4 јануари 2026
Гонадална дисфункција и менопаузаГонадотропниот-ослободувачки хормон (СпКН или ШКН) стимулира ослободување на лутеинизирачки хормон (Ш) и фоликуло-стимулирачки хормон (Р8Н) од хипофизата. Кај мажи, Ш стимулира продукција на тестостерон од страна на интерстицијалните (1,еусЦ§) клетки во тестисити, и Б5Н ја регулира сперматогенезата. ГОНАДАЛНА РЕГУЛАЦИЈА Гонадотропниот-ослободувачки хормон (СпКН или ШКН) стимулира ослободување на лутеинизирачки хормон (Ш) и фоликуло-стимулирачки хормон (Р8Н) …
6 декември 2025
ХипотироидизамСамо мал дел од клиничките ентитети имаат или драматична и неочекувана клиничка манифестација во форма на тежок микседем или, пак, имаат суптилна манифестација во форма на лесна тироидна инсуфициенција. Само мал дел од клиничките ентитети имаат или драматична и неочекувана клиничка манифестација во форма на тежок микседем или, пак, имаат суптилна манифестација во форма …
23 ноември 2025
Коски и метаболизам на минералитеКонцентрацијата на интрацелуларниот калциум има главна улога во многу биолошки активности, како што се секрецијата на хормоните, ослободувањето на невротрансмитерите, контракцијата на мускулите, спроведувањето на нервите, како и дејството на ензимите. Хомеостаза на калциумот Концентрацијата на интрацелуларниот калциум има главна улога во многу биолошки активности, како што се секрецијата на хормоните, ослободувањето на невротрансмитерите, …
21 август 2025
Инсуфицијенција на хипофизатаВо најголемиот број од случаите, инсуфициенцијата на хипофизата е подмолна, хронична болест која што се карактеризира со неспецифични симптоми кои наликуваат на депресија. Во најголемиот број од случаите, инсуфициенцијата на хипофизата е подмолна, хронична болест која што се карактеризира со неспецифични симптоми кои наликуваат на депресија. Поради тоа што хипофизата поседува значителна функционална резерва …
24 јули 2025- Хиперфункција на хипофизата
Иако многу тумори на хипофизата секретираат хормони или нивни подединици, сепак само тие кои што продуцираат СН, РЗДЦ АСТН или Т8Н создаваат синдроми на хормонски вишок. Туморите коишто создаваат Т5Н предизвикуваат хипертироидизам, но тие се екстремно ретки. Иако многу тумори на хипофизата секретираат хормони или нивни подединици, сепак само тие кои што продуцираат СН, …
5 јули 2025 
ХипокалцемијаСтечена хипокалцемија, серумскиот јонизиран калциум е низок, ретка е во отсуство на очигледна и најчесто тешка постоечка болест. Стечена хипокалцемија, серумскиот јонизиран калциум е низок, ретка е во отсуство на очигледна и најчесто тешка постоечка болест. Хипокалцемијата вообичаено се манифестира со парестезии на устата и прстите. Парестезиите може брзо да прогредираат во мускулни грчеви, …
13 јуни 2025
Лекување на пацијенти со дијабетес мелитусГлавни цели на терапијата се да се ублажи хипергликемијата и нејзините симптоми, да се превенираат хипергликемичните кризи (на пр. кетоацидоза, хиперосмоларна кома) и да се превенираат или забават хроничните компликации на заболувањето (на пр. неуропатија, ретинопатија, нефропатија, кардиоваскуларна болест). Главни цели на терапијата се да се ублажи хипергликемијата и нејзините симптоми, да се превенираат …
4 мај 2025
Антидиурeтичен хормонАБН и осмолалноста на плазмата дејствуваат во класична повратна спрега која ја регулира осмолалноста на плазмата во тесен интервал (во рамките на 1% до 2%) околу една одредена точка или осмотски праг. Овој осмотски праг тесно варира помегу индивидуите, но општо се движи помегу 280 и 285 тОбт/к§. Физиологија АБН и осмолалноста на плазмата …
15 април 2025
Испитување на тироидната функцијаТироидните хормони во серумот се присутни во две форми: слободна и сврзана. Мерењето на вкупните серумски концентрации (пр. сврзана и слободна) на Т3 и Т4 лесно и прецизно се одредуваат со радиоимуноесеј. Одредување на серумски Т3 и Т4 Тироидните хормони во серумот се присутни во две форми: слободна и сврзана. Мерењето на вкупните серумски …
11 март 2025- Секундарен хиперпаратиреоидизам и бубрежна остеодистрофија
Хиперпаратиреодизмот е чест кај пациенти со хронична бубрежна инсуфициенција. Ефекти на бубрежна инсуфициенциј а врз метаболизам на минерали и коска Хиперпаратиреодизмот е чест кај пациенти со хронична бубрежна инсуфициенција. Оваа состојба главно е резултат на два биохемиски нарушувања во уремијата: 1. Загубата на нефрон ја намалува ексрецијата на фосфати, предизвикувајки хиперфосфатемија. Зголемените фосфати го …
22 јануари 2025 
Хронични комликации при дијaбетес мелитусОгромниот морбидитет и морталитет предизвикан од дијабетес е резултат на штетните ефекти на хроничната хипергликемија. Освен тоа што е независен ризик фактор за миокарден инфаркт и мозочен удар, дијабетесот е водечка причина за краен стадиум на бубрежно заболување, нетрауматска ампутација и слепило кај возрасни од 25 до 75 години во САД. Огромниот морбидитет и …
10 јануари 2025
TиротоксикозаПациентите со изразена форма на тиротоксикоза (хипертироидизам) ги покажуваат многубројните метаболички ефекти на тироидните хормони. Симптомите вклучуваат замор, слабост, неподнесување на топло, препотување, палпитации, отежнато дишење, несоница, немир, зголемена фреквенција на столиците и губење на тежина и покрај полифагијата. Клиничка слика Пациентите со изразена форма на тиротоксикоза (хипертироидизам) ги покажуваат многубројните метаболички ефекти на …
4 јануари 2025