Зимница и витамин Ц - колку е корисна кисела храна во зимските денови?

Киселењето на зеленчукот е еден од најстарите начини на конзервирање и има долга традиција, со богато и разновидно искуство. Во текот на киселењето доаѓа до промена во вкусот и текстурата на зеленчукот поради развојот на бактерии на млечно-киселинско вриење. Овие бактерии ги менуваат односите на одделни состојки во зеленчукот - се намалува количината на скроб и шеќер, па и на витамин Ц, а се зголемува млечната киселина. Иако вака конзервираниот зеленчук има помала содржина на витамини, тој претставува важен извор на витамини во текот на зимата кога свежиот зеленчук не е достапен. Киселата зелка е во зимските денови важен извор на витамин Ц. Во 100 г кисела зелка има 3 г јаглехидрати, 1,7 г протеини, 0,2 г масти, 1,6 г целулоза, 715 мг натриум, 232,3 мг калиум, 0,5 мг железо и 16 мг витамин Ц. Витаминот Ц е силен антиоксиданс кој помага во елиминацијата на слободните радикали од организмот. Покрај витаминот Ц, киселата зелка содржи и лактобацили кои го поттикнуваат варењето на храната и подобро искористување на нутриентите, а имаат и заштитна улога за цревата. Освен зелка, се киселат и краставици, моркови, карфиол, пиперки, зелен домат, кромид и лук. Лошата страна на киселиот зеленчук е високата содржина на натриум - во текот на подготовката се додаваат големи количини сол и други адитиви кои се извор на натриум. Затоа не се препорачува на луѓе со срцеви проблеми, хипертензија, бубрежни болести или отоци. Исто така, при подготовката често се додава оцет во поголеми количини или зеленчукот предолго стои во услови погодни за развој на бактериите, што ја зголемува киселоста на намирницата. Поради тоа не се препорачува на лица со зголемена киселост, чир на желудникот или дванаесетпалачното црево, како и воспаленија на дигестивните органи. Пред консумирање, потребно е да се отстранат нејадливите делови (на пример дршките на краставиците), а потоа зеленчукот да се измие со потопување во чиста вода или под млаз вода за да се намали количината на сол и киселини. Термичката обработка ја намалува содржината на витамини, затоа е подобро свежиот кисел зеленчук да се консумира без термичка обработка. За да се смета за здрава намирница, киселиот зеленчук треба да се конзервира на природен начин, без конзерванси и адитиви, со што помалку сол. По ваква подготовка, киселиот зеленчук, особено киселата зелка, е препорачливо да се консумира во поголема количина доколку нема контраиндикации за тоа.