ЛекарИнфо.мк — вашиот онлајн лекар

Што значат вредностите на калории и хранливи состојки наведени на прехранбените производи?

11 август 2026
Одговара: ЛекарИнфо редакција
Нутритивното означување претставува секоја информација на пакувањето на прехранбен производ што се однесува на енергетската вредност (број на калории) или на макро- и микронутриентите: белковини, јаглехидрати, масти, растителни влакна, натриум, витамини и минерали. Информациите од нутритивното означување обично се групирани на два начина: - Група 1: енергетска вредност, количина на белковини, јаглехидрати и масти. - Група 2: енергетска вредност, количина на белковини, јаглехидрати, шеќери, масти, заситени масни киселини, растителни влакна и натриум. Нутритивните изјави на пакувањата треба да се базираат на аналитичка документација поврзана со составот на производот. За жал, не сите производи имаат целосни податоци за составот на декларацијата. За потрошувачите е важно да знаат дека нутритивните информации можат да се изразуваат на 100 g, на 100 ml, по пакување или по порција, додека информациите за витамините и минералите мора да се изразуваат како процент (%) од препорачаниот дневен внес (% RDA), а можат да бидат прикажани и графички. RDA (Recommended Dietary Allowances) се препорачани дневни количини на микронутриенти (витамини и минерали), кои зависат од возраста, полот и состојбата (лактација или бременост) на секоја личност. Како да се користат овие информации? Прво треба да се тргне од тоа дека дневната енергетска потреба кај жените изнесува околу 2000 kcal, а кај мажите околу 2500 kcal. Потоа следи потребата за внес на одделни нутриенти и читање на декларациите. Потрошувачот ги собира дневните внесови и се труди да внесува разновидна храна за да се обезбедат сите потребни нутритивни состојки. Примери на дневни потреби: - Енергетска вредност: жени 2000 kcal, мажи 2500 kcal - Белковини: жени 50 g, мажи 60 g - Јаглехидрати: жени 270 g, мажи 340 g - Масти: жени 70 g, мажи 80 g - Заситени масти: жени 20 g, мажи 30 g - Растителни влакна: жени 25 g, мажи 25 g - Натриум (сол): жени 2,4 g (6 g сол), мажи 2,4 g (6 g сол) - Шеќери: жени 90 g, мажи 110 g - Вкупни масти: жени 16 g, мажи 21 g - Омега-6 масти: жени 14 g, мажи 18 g - Омега-3 масти: жени 2,2 g, мажи 2,7 g - Омега-3 EPA/DHA масти: жени 0,2 g, мажи 0,2 g - Омега-3 ALA масна киселина: жени 2,0 g, мажи 2,5 g - Мононезаситени масти: жени 34 g, мажи 29 g Важно за внесот на масти: - Намаз со ниска содржина на маснотии – една лажичка содржи околу 3% од дневната препорачана количина на заситени масти. - Намаз со средна содржина на маснотии – една лажичка содржи околу 9% од дневната препорачана количина на заситени масти. - Намаз со висока содржина на маснотии – една лажичка содржи околу 19% од дневната препорачана количина на заситени масти. Кога станува збор за слаткарски производи, обрнете внимание дали на декларацијата пишува дека не содржат трансмасти.

Одговорот е преведен и приреден од архивата на ЛекарИнфо и има општ, информативен карактер. Не е совет за вашиот конкретен случај.

Слични прашања

Назад кон областа: Диететика и исхрана