Колкав е препорачаниот дневен внес на сол?

Многи стари народи со посебно почитување гледале на сол. Во Бабилон ја нарекувале храна на големите богови и ја додавале во секое јадење. Сол и леб и денес се симбол на мир и гостопримство. Кујнската сол (натриум-хлорид) е додаток на храната и не е зачин, но има зачинско својство - додава се во мала количина и го подобрува вкусот и апетитот. Основната поделба на солта е на фина трпезна сол и груба кујнска сол. Фината трпезна сол е во облик на бел прав, содржи најмалку 95-98% натриум хлорид и најмногу 0,5% вода, а останатиот дел се минерални примеси. Грубата кујнска сол е малку покрупна и мора да содржи најмалку 95% натриум хлорид и најмногу 5% вода. Солта се добива од солени извори или од морска вода која содржи околу 3% натриум хлорид - со испарување на водата во плитки базени се добива кристална морска сол, а со испарување на подземните солени води преку вештачко загревање се добива ситна кујнска сол. Морската сол содржи малку повеќе магнезиум хлорид, поради што е поголема нејзината хигроскопност, и затоа се чува во херметички затворени кутии. Солта е неопходна за добро функционирање на организмот. Важно е секојдневно да се внесува во дозволени количини - не треба да се претерува бидејќи може да дојде до различни нарушувања во организмот. Основната задача на солта е регулација на количината на вода во разните делови на организмот, како внатре во клетките, така и надвор од нив, а обезбедува и оптимален внес на јод, кој по правилник мора да се содржи во солта. Од друга страна, недостатокот на сол доведува до функционални и органски нарушувања, може да доведе до хипотензија, грчеви на гладката мускулатура, а понекогаш и до оштетување на централниот нервен систем. Затоа умерена количина сол е неопходна. Натриум се наоѓа во намирниците главно во облик на сол (натриум-хлорид). Освен во кујнската сол, натриум има во речиси сите намирници, и повеќе во намирниците од животинско потекло отколку во оние од растително потекло. Многу минерални води се богати со натриум. Просечен жител на овите простори внесува над 15 g кујнска сол дневно. На човечкиот организам му се потребни од 5 до 15 g сол, во зависност од возрастот, видот и количината на изедена храна, количината на испиена вода и потењето. Намалувањето на внесот на кујнска сол на најмногу 5 g дневно (препорачано 2-4 g) е возможно да се постигне со правилен избор на намирници, читање на декларации и избегнување дополнително досолјување на храната при подготовка и консумирање. Помал внес на натриум го намалува крвниот притисок и го намалува ризикот од кардиоваскуларни заболувања, го намалува ризикот од појава на камен во бубрезите и претставува превенција од задржување течност во долните делови на нозете и стомакот. Како замена за кујнската сол во секојдневната исхрана се спомнува и комбинирана калиумова сол. Тоа е диететски производ со намален удел на натриум и зголемен удел на калиум, поради што е погоден за употреба во диети и се воведува во исхраната кога е неопходно да се избегнува натриум од било кои причини (висок крвен притисок, отоци).