Кои се негативните ефекти на солта и кој е оптималниот дневен внес?

Кујнската сол (натриум-хлорид) е додаток на храната, а не мирудија, но има својство слично на мирудија – додава се во мала количина и го подобрува вкусот и апетитот. Основната поделба на солта е на фина трпезна сол и груба кујнска сол. Фината трпезна сол е во вид на бел прав, содржи најмалку 95-98% натриум-хлорид и не повеќе од 0,5% вода, а останатиот дел се други минерални примеси. Грубата кујнска сол е малку покрупна и мора да содржи најмалку 95% натриум-хлорид и најмногу до 5% вода. Солта се добива од солени извори или од морска вода која содржи околу 3% натриум-хлорид. Со испарување на водата во широки плитки базени се добива кристална морска сол, а со испарување на подземните солени води по пат на вештачко загревање се добива ситна кујнска сол. Морската сол содржи малку повеќе магнезиум-хлорид, поради што е и нејзината хигроскопност поголема, па се чува во херметички затворени садови. Солта е неопходна за добро функционирање на организмот. Важно е да се внесува секојдневно во дозволени количини, без претерување, бидејќи прекумерниот внес може да доведе до различни нарушувања. Основната задача на солта е регулација на количината на вода во различните делови на организмот, како внатре во клетките, така и надвор од нив, а обезбедува и оптимален внес на јод, кој според прописите мора да се содржи во солта. Од друга страна, недостатокот на сол доведува до функционални и органски нарушувања, може да предизвика хипотензија, грчеви на гладките мускули, а понекогаш и оштетување на централниот нервен систем. Затоа умерена количина сол е неопходна. Натриумот во намирниците најчесто се наоѓа во форма на сол (натриум-хлорид). Освен во кујнската сол, натриум има во речиси сите намирници, при што во намирниците од животинско потекло го има повеќе отколку во растителните намирници. Многу минерални води се богати со натриум. Просечниот жител на овие простори внесува над 15 g кујнска сол дневно. Човечкиот организам има потреба од 5-15 g сол дневно, во зависност од возраста, видот и количината на храна која се внесува, количината на течности и потењето. Намалувањето на внесот на кујнска сол на најмногу 5 g дневно (препорачано 2-4 g) е возможно со правилен избор на намирници, читање на декларациите и избегнување дополнително досолување на храната при подготовка и консумирање. Помалиот внес на натриум го намалува крвниот притисок и го намалува ризикот од кардиоваскуларни заболувања, го намалува ризикот од појава на бубрежни камења и претставува вистинска превенција од задржување на течности во долните делови на нозете и стомакот. Како замена за кујнската сол во секојдневната исхрана се спомнува и комбинираната калиумова сол. Тоа е диететски производ со намалена содржина на натриум и зголемена содржина на калиум, поради што е погоден за употреба во диети и се воведува во исхраната кога е неопходно да се избегнува натриум од било кои причини (покачен крвен притисок, отоци).