Каква треба да биде исхраната кај покачен холестерол и масти во крвта?

Дијетата, односно промената на исхраната, е неопходна кај сите форми на хиперлипидемија. Кај хипертриглицеридемија, дијеталната исхрана често е единствената потребна мерка на лекување. Соодветна и добро балансирана исхрана кај покачен холестерол може да доведе до значително намалување на неговото ниво. Стручната јавност посочува на четири фактори во исхраната кои неповолно влијаат на метаболизмот на липидите: зголемен вкупен внес на масти, зголемен внес на заситени масти, зголемен внес на холестерол и преголем енергетски (калориски) внес што доведува до дебелина. Млеко и млечни производи: Препорачано: обрано млеко (до 1,5% млечна маст), јогурт (0,1–1% маст), кисело млеко од обрано млеко, посни и млади сирења. Не е дозволено: пуномасно млеко, екстра кисели млека, павлака, кајмак, путер, топени и пуномасни сирења (над 25% млечна маст), шлаг. Месо, месни производи и јајца: Препорачано: бело мисирско и пилешко месо без кожа, (говедско, телешко и јагнешко без видливи масти – поретко), риба, особено сина морска риба (скуша, харинга, туна, лосос), сардини, поретко и во малку производи од пилешко и мисирско или друго дозволено посно месо (пилешки и мисирски гради, 1–2 тенки парчиња), до две јајца неделно, белката може секојдневно. Не е дозволено: свинско месо, сите мрсни меса, изнутрици, пастети, мрсни месни производи, производи од свинско месо (сланина, чварки, кулен, колбаси, салама), жолчката од јајце. Леб, пецива, тестенини и житарки: Препорачано: леб од цело зрно, црн, грам, ражан леб, но најмногу една тенка кришка по оброк или едно помало пециво дневно, пченични трици, овесни, јачмени и ражени пахулки; ако оброкот содржи ориз, компир или тестенини, тогаш не земајте леб. Не е дозволено: бел леб и пецива, лиснато тесто, тесто со путер и јајца, компирово тесто, кроасани, тестенини и житарки, солени крекери, солени стапчиња, чипс и слични производи. Зеленчук: Препорачано: сите видови свеж и замрзнат зеленчук подготвени без масти и шеќер, и сите салати, компир варен или печен во кора, што повеќе свежи салати. Не е дозволено: пржен компир, солено конзервиран зеленчук (туршија) и зеленчук подготвен со масти и запршка; компир и ориз земајте 2–3 пати неделно во помали количини, но тогаш без леб. Овошје и орашести плодови: Препорачано: свежо овошје (јаболка – неослободени, цреши, вишни, кајсии, праски, круши, портокали, грејпфрут, лимон, мандарини, јагоди, малини, купини, рибизли, боровинки), замрзнато овошје, орев, бадем и лешник во малку количини. Не е дозволено: кокосов орев, урми, слатко грозје, лубеница, диња, ананас, банани, слива, костени, суво грозје и друго сушено и кандирано овошје, компоти со шеќер. Масла и масти: Препорачано: маслиново масло, масло од грозјови семки, ладно цедени масла (ленено, сончогледово, кукурузно, сојино, тиквино – во помали количини). Не се препорачува: свинска маст, лој, путер, палмово масло, маргарини (особено цврсти). Сладкиши: Дозволено: колачи од црно и грам брашно без фил, пекмез и мармалад (без додаден шеќер), посластици со corn-flakes или овесни пахулки (производи за дијабетичари). Не е дозволено: шеќер и мед во сите форми, колачи, торти, бисквити, чоколадо и производи од чоколадо, тесто печено во маст – палачинки, уштипки, сладолед, бонбони од сите видови. Пијалаци: Препорачано: минерална вода, билни чаеви (зелен чај), чај од овес, овошни сокови без додаден шеќер, црна кафе не повеќе од 2 шолји дневно и без шеќер (препорачува се филтер кафе). Не е дозволено: сите сокови со додаден шеќер, алкохолни пијалаци (вино, пиво, ликери, жестоки пијалаци), кока-кола и слични напитоци, чоколадни и какао напитоци со пуномасно млеко. Зачини: Дозволено: јаболков сирќе, сите зачинско-ароматични билки, сол најмногу 3 g дневно, морска сол. Не е дозволено: мајонез, преливи за салата, кечап.