Каква исхрана се препорачува кај улцерозен колитис?
11 август 2026
Одговара: ЛекарИнфо редакција
Во акутната фаза на болеста, кога се јавуваат грчеви и пролив, треба да се премине само на чај (камилица, матичник, лист од капина и дуња, боровинка) и на вода варен ориз без маснотии и млеко, слузести супи од овес, јачмен, двопек. Кога состојбата се подобрува, менито се надополнува со пасиран компир, млад пробиотски сир, немасно јогурт, кисело млеко, добро варено телешко или варено младо бело пилешко месо. Постепено во исхраната се воведува исклучиво термички обработено овошје (компот, пире или печено), а потоа, во зависност од фазата на закрепнување, и стругани јаболка, добро зреени банани, свежо цедени овошни сокови, но не се земаат на празен стомак. По смирувањето на состојбата се преминува на проширено мени и продолжување со препорачаните намирници, во повеќе помали оброци. Оброкот не треба да биде преобилен и брзо консумиран, а храната треба добро да се џвака. Внесувањето витамини и минерали во вид на суплементи зависи од клиничката состојба на пациентот, лабораториските показатели и изборот на прифатливи намирници во исхраната. Најчесто се среќаваат дефицити на железо и фолна киселина кај улцерозен колитис, па за дозата на препорачаните суплементи треба да се побара совет од лекар.
Пример на дневно мени:
Задоволство: 100г млад сир (на пример, сир со изгмечена шаргарепа), двопек или препечен леб, ацидофилно јогурт 250мл / виваплус, баланс, пробиотик.
I ужина: печени јаболка со млевен бисквит од бело брашно.
Ручек: компир чорба, пасирани или гриловани млади тиквички 200г, гриловано пилешко 200г, благ сос од домат, кукурузен леб, зелена салата / лимунов сок или разредено јаболково сирче, сок од боровинка.
II ужина: компот (јаболко, круша).
Вечера: омлет со посен сир / 3 белки и еден жолчник на тавче за палачинки, кисело млеко, двопек или препечен леб.
Лицата со хронична воспалителна болест на дебелото црево можат да јадат сите видови супи и чорби од посни меса (пилешко, јунешко, телешко), како и крем-супи од зеленчук и месо и потажи од пасиран зеленчук. Во супите може да се додаде ситна тестенина, а во чорбата ориз или гриз. Погодни се компир-тестенини, тестенини од ориз и кукуруз, тестенини од хељда, како повремен дел од менито. На лицата со улцерозен колитис се препорачува исхрана со мала количина квасец. Најдобро е умерено да се јаде тост или леб печен претходниот ден, или двопек. Зеленчукот е најдобро да се пасира. Може да се јаде во вид на пире од еден или повеќе видови зеленчук. Избор на зеленчук е варена или динстана шаргарепа, компир во сите облици (само не пржен), спанаќ, блитва, цветна карфиол, цвекла, добро зреен и излупен домат, тиквички, пасиран грашок, ситно сецкана зелена салата. Постно јунешко и пилешко месо, како и риба (туна, скуша, лосос, ослич) може да се вари, динста или пече, но кожата од рибата треба да се отстрани при јадење. Јајцата се јадат како мекотврдо варени, до два пати неделно, а од млечните производи дозволени се обран јогурт, особено пробиотски, кисело млеко, кефир, посен млад сир, пробиотски сирови и сирови тип „зденка“. Лактобацилите можат да се внесат во организмот преку разни ферментирани млечни производи. Lactobacillus GG успешно ги штити слузниците на желудникот и цревата, ја одржува нормалната цревна перисталтика, помага при апсорпцијата на вода, електролити (особено калциум) и другите хранливи материи. Со свежо млеко треба да се биде многу внимателен, а ако постои интолеранција на лактоза, целосно да се отстрани од исхраната. Овошјето треба да се јаде како компот од излупено овошје или како процедени сокови од овошје, но можат да се јадат и стругани јаболка, добро зреени банани, печена тиквица (бундева). Повремено може да се јадат мелени ореви, лешници и бадеми. Препорачливо е внесување на две лажици маслиново масло дневно (олеинска киселина) и два до три оброка мрсна сина морска риба неделно. Кај чести проливни столици се губи значителна количина течност и електролити од организмот, па постои опасност од дехидрација. Газирани сладки пијалаци и заситени овошни сокови треба да се избегнуваат за надополнување на течноста, бидејќи шеќерот дополнително извлекува вода од телото и не го намалува траењето на проливот. Течноста се надополнува со незаситени овошни или билни чаеви, негазирани минерални води, и супи од ориз, палента, компир, тиквица и шаргарепа. Пудинг на обрано млеко, малку мед и мармалад, бисквити, колачи од ориз и кукурузни лушпи, „petit beurre“ бисквити се избор на сладкиши.
Одговорот е преведен и приреден од архивата на ЛекарИнфо и има општ, информативен карактер. Не е совет за вашиот конкретен случај.
Слични прашања
- Што да се јаде, а што да се избегнува кај инсулинска резистенција?
- Како да се добие на телесна маса?
- Каков треба да биде начинот на исхрана кај прекумерна телесна тежина?
- Дали месото е штетно и како да се заменат сладките во исхраната?
- Зошто имам течна столица една година по отстранувањето на дебелото црево?
- Која е правилната хигиена при подготовка на овошје и зеленчук?