Каква е исхраната со малку јаглехидрати и многу масти (LCHF)?
11 август 2026
Одговара: ЛекарИнфо редакција
Се смета дека со денешниот начин на исхрана, кој вклучува многу индустриски прехранбени производи и прекумерен внес на јаглехидрати (индустриски преработени житарки, шеќер), прекумерно го оптоваруваме панкреасот, што доведува до зголемена зачестеност на дебелина и ризик за развој на дијабетес. Како логична препорака се појавила LCHF исхраната – исхрана со помал внес на калории од јаглехидрати во однос на официјалните нутриционистички препораки, што води кон поголем калориски внес од масти.
Меѓутоа, LCHF не значи јајца, колбаси, шунка, чварки или сланина во сите три оброци секој ден, седум дена во неделата. Појадокот треба да биде посилен, но со додаток на зеленчук, а во останатите оброци треба да има поголема количина свеж и варен зеленчук. Всушност, во LCHF, гледано количински, најмногу има сурово зеленчук и овошје. Многу низок внес на јаглехидрати – под 20 отсто од вкупниот енергетски внес, без воопшто овошје – е оправдан само кај инсулинска резистенција и изразена, екстремна дебелина.
Нискокалоричен појадок води кон прекумерен внес на храна во доцните вечерни часови. Затоа со мастите треба да се почне уште од првиот оброк, кога и се внесуваат во најголема количина, бидејќи мастите, како и јаглехидратите, се извор на енергија, па нема многу смисла да се внесуваат доцна попладне или навечер пред спиење. Овој начин на исхрана исто така не подразбира вечера со пилешко полнето со џигерица и сланина, придружено со помфрит пржен во фритеза.
LCHF исхраната не е и високопротеинска, па внес на повеќе од 100 грама немасно сирење со многу белки не е модел на LCHF појадок. Внесот на протеини треба да биде од 1 грам по килограм телесна тежина, до 2 грама по килограм за лица со интензивни и напорни тренинзи. Ако сакаме да јадеме нормална количина протеини (нема потреба од прекумерен внес), енергијата ќе ја добиваме или од јаглехидрати или од масти.
Кога некој се одлучи за релативно умерена LCHF исхрана, тоа значи околу 100 грама јаглехидрати дневно, во кои сигурно има место и за овошје, но треба да се внимава на гликемискиот индекс на овошјето. Овошјето не се препорачува во одреден период кај лица со проблем со кандида или кај лица во фаза на слабеење со изразена абдоминална дебелина. Правилно приготвените житарки, на пример домашно приготвена овесна каша, не се основа на LCHF исхраната, но можат повремено да се користат.
За тоа како овој начин на исхрана се покажал во практика, сè уште нема конзистентни заклучоци во стручната јавност. Општата препорака е дека дефинитивно треба да се исфрлат преработените производи од исхраната, дека навистина внесуваме премногу јаглехидрати – многу повеќе отколку што препорачуваат официјалните нутритивни насоки – и дека тој внес треба да се намали. Мастите во исхраната треба да бидат присутни преку корисни масти (маслиново масло, јаткасти плодови, риба богата со масни киселини), да се внимава на начинот на подготовка на храната, да се јаде умерено, да се имаат редовни оброци и да се практикува физичка активност.
Одговорот е преведен и приреден од архивата на ЛекарИнфо и има општ, информативен карактер. Не е совет за вашиот конкретен случај.
Слични прашања
- Што да се јаде, а што да се избегнува кај инсулинска резистенција?
- Како да се добие на телесна маса?
- Каков треба да биде начинот на исхрана кај прекумерна телесна тежина?
- Дали месото е штетно и како да се заменат сладките во исхраната?
- Зошто имам течна столица една година по отстранувањето на дебелото црево?
- Која е правилната хигиена при подготовка на овошје и зеленчук?