Како да се справам со туку (гориштица)?

Основен совет е да се направи преглед кај гастроентеролог. Туку и хроничниот гастритис се чести заболувања на дигестивниот систем. Тие настануваат кога желудечната кисела содржина преминува од желудникот во хранопроводникот, поради слабост на мускулниот прстен (сфинктер) на долниот крај на хранопроводникот. Тука предизвикува горчлив вкус во устата, чувство на печење и притисок во горниот дел на стомакот и зад градната коска. Ако состојбата трае долго, може да дојде и до воспаление на хранопроводникот. Се смета дека исхраната треба да се прилагодува индивидуално, бидејќи различни пациенти реагираат различно на истите намирници. Сепак, постојат општи насоки кои намирници можат да го влошат проблемот, а кои можат да помогнат. Одредени намирници го опуштаат мускулниот сфинктер и дозволуваат киселината да навлезе во хранопроводникот: чоколадо, менти, мрсна храна, алкохол и кромид. Други намирници можат да ја зголемат киселоста на желудечниот сок: кафе, пенливи пијалаци, пиво и млеко. Цитрусно овошје (портокал, грејпфрут, лимон), домати, лута и премногу зачинета храна, кога минуваат преку веќе воспален хранопроводник, можат да предизвикаат болка и печење. Брзото јадење и внесувањето големи количини храна ги преоптоваруваат желудникот и го отвораат сфинктерот. Не треба да се лега најмалку два часа по јадење, посебно на десната страна, бидејќи тогаш сфинктерот полесно се отвора. Вишокот на телесна тежина, особено во стомачниот регион, дополнително притиска на сфинктерот и придонесува за негово слабеење, па намалувањето на тежината обично помага. Масната храна поттикнува лачење на хормонот холецистокинин, кој дополнително го отвора сфинктерот и го забавува празнењето на желудникот, што ја продолжува изложеноста на киселина. Пушени колбаси, пржена храна, презреано сирење, лута и зачинета храна, како и сурова кромид, често предизвикуваат изразени симптоми. Алкохолот, особено ако се консумира непосредно пред спиење, го опушта сфинктерот во текот на сонот и дозволува киселината да навлезе во хранопроводникот – напад на киселина најчесто се јавува три и пол часа по консумирањето алкохол. Општи насоки: - намалете внес на мрсна храна; - јадете повеќе белковини и јаглехидрати; - јадете чести и мали оброци на 3-4 часа; - јадете полека, добро џвакајте храна; - избегнувајте многу топла храна, подобро млака; - спијте со подигната горна половина на телото или лежете на левата страна, бидејќи хранопроводникот влегува во желудникот од десната страна. Препорачани намирници: варена или печена риба (без масти, не пржена); немасно месо (пилешко, мисирско, телешко, јагнешко) варено или печено; младо сирење, ацидофилен јогурт со пробиотици, кисело млеко, кефир; варено зеленчук (боранија, црвен фасул, шаргарепа, тиквички, грашок, леќа, компир); свежо лисно зеленчук, особено зелка, обелен домат, зелена пиперка, зрели маслинки; интегрални житарки, варен ориз, пченка, пуканки, ражено брашно, сув леб или препечен леб; свежо овошје – банани, јаболка, диња; зелен чај, чај од кантарион и камилица, сок од свежа зелка (по 1 чаша 4 пати дневно), мед (не повеќе од 3 лажици дневно).