Дали се суплементите штетни за адолесцентите?
11 август 2026
Одговара: ЛекарИнфо редакција
Со оглед на тоа што станува збор за адолесцент од 17 години кој започнал да оди во фитнес-сала со желба да добие мускулна маса, а тренерите му понудиле да внесува протеини преку суплементи, треба да се напомене дека телесниот раст, односно коскениот развој, завршува меѓу 18 и 21 година. Затоа за адолесцент од 17 години не се препорачуваат тренинзи за сила, туку спортови на издржливост. Горната граница на организмот за внес на протеини е 2 g по kg телесна маса. Со суплементите се внесува значително повеќе. На здрава возрасна особа која не е физички активна и потребни се 0.8 g/kg телесна маса протеини, на адолесценти 0.9 g/kg, во спортовите на издржливост 1.2–1.4 g/kg, а во спортовите на сила и брзина 1.2–1.8 g/kg телесна маса. Вишокот внесени протеини се користи за енергетски метаболизам, но вишокот протеини се претвара и во масти и се депонира во организмот. Внес на протеини над дозволената граница може да го наруши функционирањето на бубрезите и црниот дроб, бидејќи организмот се преоптоварува со уреа и други продукти од метаболизмот на азотот. Од друга страна, нема сигурни научни докази дека зголемениот внес на протеини придонесува за зголемување на мускулната маса. Затоа, најдобро е да се понуди компромис преку исхраната. Предлог на намирници: (појадок) свежо овошје, свежо цеден сок, јогурт, кисело млеко, овошен јогурт, посен бел сир, пилешки гради, цереалии, леб, тост, кифли, проја, немасна пита со сир, омлет, мед, мармалад, путер; (ручек) супи од зеленчук, тестенини со сос од домати, печено пилешко бело месо со варени прилози (ориз, морков, компир), гриловано зеленчук, салата (зелка, домати, зелена салата, рукола, морков, целер, цвекло), интегрален леб, лесен овошен колач или овошна салата; банана или енергетски бисквит пред физичка активност; 200 ml вода на секои 15 минути за време на тренинг, овошје половина час по тренинг; (вечера) риба и салата, туна, шопска салата и сир, пројара, кисело млеко, јогурт. За да се избегнат суплементите, добро е да се внесуваат и 3 белки дневно, а основа на предложената исхрана се протеини од животинско потекло (месо, риба, јајца, млеко и млечни производи) кои содржат сите есенцијални амино-киселини и се сметаат за висококвалитетни протеини. Млекото или чоколадното млеко истовремено обезбедува вода, протеини, јаглехидрати и калциум, па може да биде корисно за рехидратација, хипертрофија на мускулите, надополнување на гликоген и минерали, или како извор на хранливи материи меѓу два тренинзи. На крајот, многу е тешко да се спротивставиме на наметнатите трендови на внес на суплементи кои кај децата што се сеуште во развој дефинитивно не се препорака. Физичката активност, без соодветна исхрана која ја поддржува, сама себе се ограничува.
Одговорот е преведен и приреден од архивата на ЛекарИнфо и има општ, информативен карактер. Не е совет за вашиот конкретен случај.
Слични прашања
- Што да се јаде, а што да се избегнува кај инсулинска резистенција?
- Како да се добие на телесна маса?
- Каков треба да биде начинот на исхрана кај прекумерна телесна тежина?
- Дали месото е штетно и како да се заменат сладките во исхраната?
- Зошто имам течна столица една година по отстранувањето на дебелото црево?
- Која е правилната хигиена при подготовка на овошје и зеленчук?