Метаболниот синдром е име за состојба во која кај еден човек се среќаваат неколку отстапувања што поединечно изгледаат безопасно, а заедно значително го зголемуваат ризикот од болести на срцето и од дијабетес тип 2.
Пет показатели
- Обем на струк над 94 сантиметри кај мажи, односно над 80 кај жени
- Триглицериди над 1,7 mmol/L
- ХДЛ холестерол под 1,0 mmol/L кај мажи, односно под 1,3 кај жени
- Крвен притисок 130/85 mmHg или повисок
- Шеќер на гладно 5,6 mmol/L или повисок
За да се зборува за метаболен синдром, потребно е да се исполнети најмалку три од петте услови. Ако веќе се земаат лекови за притисок, за масти или за шеќер, тие ставки се сметаат за исполнети.
Зошто одат заедно
Заедничката нишка е намалената чувствителност на инсулин и масното ткиво околу органите во стомакот. Тоа ткиво не е само залиха на енергија — тоа лачи материи што влијаат врз крвниот притисок, врз воспалителните процеси и врз мастите во крвта.
Што значи наодот
Метаболниот синдром не е пресуда. Тоа е показател дека ризикот е зголемен и дека има простор за дејствување додека последиците сè уште не се појавиле.
Најголем дел од петте ставки реагираат на исти мерки: намалување на телесната тежина, редовно движење, помалку сол и слатки пијалаци, престанок на пушењето. Кај дел од луѓето е потребна и терапија за притисок, за масти или за шеќер.
Кога да се провери
Проверката вреди ако постои зголемена телесна тежина, ако во потесното семејство има дијабетес или ран срцев удар, или ако веќе е забележана една од петте ставки. Основниот сет анализи е едноставен и достапен кај избран лекар.