Каква исхрана е препорачлива кај улцерозен колитис?
11 август 2026
Одговара: ЛекарИнфо редакција
Лицата со хронични воспаленија на цревата можат да јадат сите видови супи и чорби од посно месо (пилешко, јунешко, телешко), како и крем-чорби од зеленчук и месо и пасирани супи од зеленчук. Во супите може да се додаде ситна тестенина, а во чорбите ориз или гриз. Погодни се компир-тесто, оризова и пченкарна тестенина, тестенини од хељда, како повремен дел од јаловникот. Не се дозволени пржени кисели тестенини. Најдобро е умерено да се јаде препечен леб или леб печен претходниот ден, или двопек. Покажано е дека пациентите кои консумираат исхрана без квасец или со мали количини квасец имаат поповолна клиничка слика.
Зеленчукот најдобро е да се пасира и да се јаде во вид на пире од еден или повеќе видови зеленчук. Избор на зеленчук е варена или динстана морков, компир во сите форми (само не пржен), спанаќ, блитва, карфиол, цвекло, добро зреен и излупен домат, тиквички, пасиран грашок, ситно сецкана зелена салата. Мрсаво јунешко и пилешко месо, како и риба (туна, скуша, лосос, ослич) може да се вари, динста или пече, но кожичката од рибата треба да се отстрани при јадење. Јајцата се јадат меко варени, до две недела, а од млечните производи дозволени се обран јогурт, особено пробиотски, кисело млеко, кефир, посно младо сирење, пробиотски сирења и сирења од типот „зденка“. Лактобацилите можат да се внесат преку разни ферментирани млечни производи. Lactobacillus GG успешно ги чува слузниците на желудникот и цревата, ја одржува нормалната цревна перисталтика и ја поттикнува апсорпцијата на вода, електролити (особено калциум) и други хранливи материи. Со свежо млеко треба да се биде многу претпазлив, а ако постои интолеранција на лактоза, целосно да се исклучи од исхраната.
Овошјето треба да се јаде како компот од излупено овошје или како процедени сокови, а можат да се јадат и стругани јаболка, добро зрели банани, печена тиква. Повремено можат да се јадат мелени ореви, лешници и бадеми. Се препорачува внес на две лажици маслиново масло дневно (олеинска киселина) и два до три оброка мрсна морска риба неделно.
При чести проливести столици се губи значителна количина течности и електролити, па постои опасност од дехидрација. Газирани слатки пијалаци и засладени овошни сокови треба да се избегнуваат за надокнада на течности, бидејќи шеќерот дополнително ја извлекува водата од телото и не го скратува траењето на проливот. Течностите се надополнуваат со незасладени овошни или билни чаеви, негазирана минерална вода и супи од ориз, палента, компир и морков. Пудинг на обрано млеко со малку мед и мармалад, бисквити, колачи од ориз и „корн-флекс“, како и „petit beurre“ кексиња, се добар избор на слатки.
Во акутната фаза на болеста, кога се јавуваат грчеви и пролив, треба да се премине само на чај (камилица, матичник, лист од капина и дуња, боровинка) и на вода раскуван ориз без масти и млеко, слузести супи од овес и јачмен, како и двопек. Кога состојбата ќе се подобри, јаловникот се дополнува со пасиран компир, младо пробиотско сирење, немасен јогурт, кисело млеко, раскуван телешко или варено младо бело пилешко месо. Постепено се воведува термички обработено овошје (компот, пире или печено), а потоа, во зависност од фазата на закрепнување, стругани јаболка, добро зрели банани и свежо цедени овошни сокови, но не на празен стомак. По смирувањето на состојбата се преминува на проширен јаловник и консумирање на препорачаните намирници во повеќе помали оброци.
Одговорот е преведен и приреден од архивата на ЛекарИнфо и има општ, информативен карактер. Не е совет за вашиот конкретен случај.
Слични прашања
- Што причинува надуеност на стомакот?
- Тежок губиток на албумин кај дете со цревни лимфангиектазии – како се лекува?
- Волвулус на желудникот - што да се направи?
- Зголемена слезина и јазли на вратот кај дете со сомнеж за мононуклеоза - што да се направи?
- Дали пункцијата на асцит од стомакот може да се повторува?
- Кој антибиотик се користи за холециститис?